NOVASOFYA45 yazı
VII. yüzyıl Fransa'sında ya da XII. yüzyıl Rusya'sında yaşadığınızı hayal edin. Bir anlaşmazlık sebebiyle mahkemeye çağırıldınız. Elinizde suçluluğunuzu ispat edebileceğiniz herhangi bir kanıt yok. Aynı zamanda sizi dava eden kişinin de…
Macellan, İspanyol bir kâşif ve denizciydi ve dünya çapında ünlü bir keşif gezisi gerçekleştirdi. 16. yüzyılın başlarında, Avrupa'nın büyük keşiflerinden biri olarak kabul edilen bu gezide, dünyanın etrafını dolaşarak birçok keşif ve keş…
Tarih sahnesinde gerçekleşmiş olan katliamlar denildiğinde aklımıza hiç şüphesiz Cengiz Han dönemi, Timur’un devr-i saltanatı ve yahut İkinci Dünya Savaşı yılları gelmektedir. Oysa insanlık tarihi bir bütün olarak birçok vahşete tanıklık…
Bilindiği üzere I. Vladimir’in devr-i saltanatında, 988 yılında Hıristiyanlık Rusya’da kabul görmüş bir din aline gelmişti. Bizans Ortodoksluğunun yoğun tesiri altında Vladimir, Rus halkını kitleler halinde Hıristiyanlaştırmaya zorlamışt…
Kültürler arasındaki çatışma ve savaşlar, insanlık tarihinin bir gerçeği olmuştur ve günümüzde de varlığını sürdürmektedir. Bu savaşlar, büyüme hırsı, mal ve zenginlik talebi, baskı, hegemonya arzusu, kaos, çatışma gibi birçok sebeple ge…
Tarih, insanlık tarihi boyunca yapılan her türlü olay ve olgunun neden-sonuç ilişkileri dahilinde derlenmesi ve kaydedilmesidir. Tarih kelimesi, Arapça "varh" ve "arh" kelime köklerinden türemiş olup, Aramice ve Süryanice gibi dillerde d…
Amerika kıtasının keşfi, tarihin en tartışmalı konularından biridir. Kimileri Amerika'yı ilk olarak Kristof Kolomb'un 1492 yılında bulduğunu söylerken, kimileri ise daha önce Vikinglerin, Çinlilerin, hatta Müslüman denizcilerin bu kıtaya…
Napolyon Bonapart, tarihin en büyük komutanlarından biri olarak kabul edilir. Avrupa'nın büyük bir bölümünü fetheden ve Fransız İmparatorluğu'nu kuran Napolyon, pek çok savaşta zafer kazanmıştır. Ancak Napolyon'un da unutmak isteyeceği b…
İnebahtı Deniz Savaşı, 7 Ekim 1571 tarihinde Osmanlı Devleti ile Haçlı ittifakı arasında yapılan ve Osmanlıların yenilgisiyle sonuçlanan bir deniz savaşıdır. Bu savaş, Osmanlı Devleti'nin yükselme dönemindeki en büyük deniz mağlubiyeti o…
Boşnaklar, Bosna-Hersek'in yerli halkı olan Güney Slav bir ulustur. Boşnak isminin kökeni hakkında çeşitli teoriler vardır. Bazılarına göre, Boşnak ismi, Orta Çağ'da Bosna bölgesinde yaşayan bir kabile olan Bošnjaninlerden gelir. Bu kabi…
Jared Diamond, sosyal ya da beşerî bilimci değil, bir biyologdur. Yeni Gine’de kuşların evrimi üzerine araştırma yaptığı sırada Yali isimli bir Yeni Gineli’yle tanışır ve sohbet etmeye başlar. Yali, Yeni Gine’de tanınmış bir siyasetçidir…
Coğrafi determinizm, insan davranışlarının çevresel faktörler tarafından belirlendiğini öne süren ve 2. Dünya Savaşı’na değin oldukça baskın olmuş bir görüştür. Grek ve Romalı filozoflar, insanların doğal koşullar tarafından şekillendikl…
İnsan içerisinde bulunduğu doğal koşullardan ne denli etkilenir? Coğrafya kader midir? İbn-i Haldun'un coğrafyanın insan üzerine etkisine dair düşünceleri nelerdir? Toplumlar, tarihsel süreçte neden farklı gelişim aşamalarından geçmiştir…
Osmanlı tarihinin kaynakları nelerdir? İlk Osmanlı tarihçileri kimlerdir? Osmanlı kronikleri ve kronik yazarları kimlerden ve hangi eserlerden müteşekkildir? gibi sorulara cevap için yazımızı okuyabilirsiniz.
Dünya tarih yazıcılığında son dönemde etkisini bir hayli arttıran Anneles Ekolü, tarih biliminde adeta yeni sahaların kapılarını açtı. Coğrafya, sosyoloji, ekonomi, psikoloji gibi muhtelif ilimlerle işbirliği yapan bir tarihçilik anlayış…
XVI. yüzyıl Rusya açısından dönüm noktasıydı. Nitekim III. İvan’ın saltanatında başlayan merkezileşme politikaları, IV. İvan döneminde zirve noktasına ulaşmıştı. Yüzyıl içerisinde Rus Çarlığı, günümüz Batı Rusya topraklarının büyük bir b…
Vareglerin denizin ötesinden gelip Slav şehirleri üzerinde hâkimiyetlerini kurmasıyla birlikte ilk Rus devleti olan Kiev Knezliği’nin temelleri atılmıştı. Vareglerin denizci bir topluluk olmasının yanı sıra [1] Slav kabileleri de Doğu Av…
XI. yüzyıldan itibaren Amalfi, Pisa, Cenova ve Venedik gibi İtalyan şehir devletleri, Bizans İmparatorluğu’nun imtiyazları sayesinde Akdeniz’deki ticarette nüfuz sahibi olmaya başlamışlardı. Bu nüfuzun ilk başlangıç emareleri Alexios Kom…
XI. yüzyıldan itibaren Amalfi, Pisa, Cenova ve Venedik gibi İtalyan şehir devletleri, Bizans İmparatorluğu’nun imtiyazları sayesinde Akdeniz’deki ticarette nüfuz sahibi olmaya başlamışlardı. Bu nüfuzun ilk başlangıç emareleri Alexios Kom…
Haçlı Seferleri Neden Oldu? Haçlı seferleri, 11. ve 13. yüzyıllar arasında Avrupa'dan Orta Doğu'ya düzenlenen askeri hareketlerdir. Bu seferlerin amacı, Müslümanların elinde bulunan Kudüs ve çevresini Hristiyanlar için kutsal sayılan top…
Tutkuyu ve özgürlüğü sembolize eden motosikletlerin ilk olarak ne zaman ortaya çıktığını hiç düşündünüz mü? Öncelikle motosikletlerin arabalardan daha önce icat edildiğini söyleyelim. Bilindiği üzere ilk bisiklet tasarımları 1470’lı yıll…
Astroloji tarihi, insanların gökyüzüne duydukları merak ve hayranlığın bir sonucudur. Astroloji, gök cisimlerinin insan hayatı ve kaderi üzerinde etkileri olduğunu varsayan bir sözdebilimdir. Astrolojinin kökeni, Mezopotamya uygarlıkları…
Türk mutfağı denilince akla gelen ilk yemeklerden biri olan köfte, dünya genelinde popülerliğini sürdürmektedir. Ancak köftenin, Türk mutfağına ait olmasının yanı sıra, bir de ilginç bir hikayesi var. Köftenin İsveç'e nasıl geldiği Osman…
Bir önceki yazımızda kendilerini gönüllü bir şekilde hadım ederek Tanrı’ya ibadet eden Skoptsi tarikatından bahsetmiştik. Bu defa Rusya tarihinin en sapkın tarikatlarından olan Hlıstiler 'den söz edeceğiz. Hlısti Tarikatının Kısa Tarihi…
Bir çoğumuzun ilgiyle yaklaştığı vucudumuza estetik bir görünüm kazandıran dövmelerin ne zaman ve nasıl ortaya çıktığını düşündünüz mü? Günümüzde teknolojik aletlerle hızlı bir şekilde yapılan dövme kültürünün oldukça geniş bir geçmişi b…
Sigara keyfin mükemmel bir türüdür. Çünkü bu büyük zevk, asla tam olarak tatmin edilemediğinden arzu daim kalır. -Oscar Wilde Sigara ilk olarak Aztekler tarafından tütünle doldurulmuş içi boş bir kamış veya kamış tüpü içiliyordu. Meksika…
"Kızgın demirler eşliğinde birbirlerini hadım ediyorlardı ya da kalın ipleri testislerine dolayıp çekerek testislerini koparıyorlardı." Peki neden? Rusya tarihinin en tuhaf tarikatlarından biri olan Skoptsiler, niçin böylesine korkunç di…
Kadın hakları düşüncesi nasıl ortaya çıktı? Hobbes, Hegel, Rousseau gibi düşünürler feminizm in doğuşuna ne gibi katkıda bulundular? Osmanlı Devleti'nde ilk kadın hareketleri nelerdi?
Bizans İmparatorluğu, Roma İmparatorluğu'nun Doğu yarısında, 4. yüzyıldan 15. yüzyıla kadar var olan bir devletti. Başkenti Konstantinopolis (bugünkü İstanbul), bu imparatorluğun merkeziydi ve Orta Çağ boyunca dünya ticaretinin, kültürün…
Bugün gavat kelimesini duyduğumuzda aklımıza oldukça kötü ve hakaret kabul edilen bir kavram gelmektedir. Ancak gavat kelimesinin kökenini incelediğimizde altında çok daha şaşırtıcı bir tarihi olayla karşılaşmaktayız. Öyle ki Gavat bir k…
Dünya çapında çay, sudan sonra en çok tüketilen içecektir. Çay ilk olarak Çin'de MÖ 2737'den beri biliniyor ve çeşitli efsanelerle anlatılıyordu. Bir hikayeye göre; Çin imparatoru Shen Nong, bir bahar günü bahçesindeki bir ağacın altında…
Yıl Etkilenmiş Bölge Büyüklük* Yoğunluk* Yaklaşık Ölüm Sayısı Açıklamalar C. MÖ 1500 Knossos , Girit, Yunanistan … X … Minos uygarlığının başkentini yerle bir eden bir kaç olaydan biri olan bu deprem, yakındaki volkanik Thera yanardağını…
1386’da, eski Norman şehri Falaise’de, hüküm giymiş bir katilin infazına tanık olmak için büyük bir kalabalık toplanmıştı. Ahali heyecanla infazın gerçekleşmesini bekliyordu. Kısa bir bekleyişin ardından suçlu infaz için meydana getirild…
Yunan kültürünün sanat anlayışı, mimarisi ve gündelik yaşam stili ilgi uyandıran ve geniş kitlelerin hedef noktası haline gelen bir konudur. Felsefe, tıp, astronomi ve matematik alanlarında insanlığa büyük katkılar sağlayan isimlerin çoğ…
Doğum günü kutlamalarının ne zaman ve nasıl başladığını hiç merak ettiniz mi? Genel manada, arkadaşlar ya da aile ile bir araya gelip hayatınızın yeni bir yılına girmeyi kutladığınız bu yıl dönümleri nereden geliyor?
Eyfel Kulesi, Fransız Tour Eiffel, Bina-inşaat tarihinde de teknolojik bir şaheser olan Paris simgesi. Fransız hükümeti, Fransız Devrimi’nin yüzüncü yılını kutlamak için EXPO 1889 düzenlerken, uygun bir anıtın tasarımları için bir yarışm…
Tek parti döneminde uygulanan ekonomik politikaların anlaşılabilmesi için Osmanlı Devleti’nden yeni kurulan Cumhuriyete kalan mirası ve içinde bulunulan ekonomik durumu bilmek önem taşımaktadır. Osmanlı Devleti’nden Türkiye Cumhuriyeti’n…
Salgın hastalıklar, geçmişten günümüze toplumların gidişatını derinden etkilemiştir. Her çağda binlerce insan grip, veba, kolera gibi bulaşıcı ve salgın hastalıklardan hayatını kaybetmiştir. Günümüzde ise binlerce insan Koronavirüs salgı…
Türkiye Cumhuriyeti, 1939 yılından 1945 yılına kadar süren İkinci Dünya Savaşı’nın dışında kalmasına karşın, ortaya çıkan küresel şartlar sonucunda ekonomik ve sosyal açıdan tahribata uğradı. Bu süre zarfında Türkiye, fiilen katılmadığı…
‘’ Dünyayı ve dünyevî değerleri umursamayan, içinde yaşadıkları toplumun, toplumsal düzenin inanç ve geleneklerine karşı çıkan, bunu kılık kıyafet, tutum ve davranışlarıyla gündelik hayatlarına da yansıtan sûfîlere kalender, bunların tem…
Tarih bir zamanlar var olanla ilgilidir. Tarihçi ise bu var olan olayları gün ışığa çıkarmak için yazılı ve sözlü kaynaklara başvurmaktadır. Ancak tarihçinin çalıştığı dönem günümüzden uzaklaştıkça tarihçinin önüne çıkan zorluklarda artm…
Modernleşme toplumların ekonomik, bilimsel, teknolojik, siyasal ve toplumsal alanlarda refaha en yakın düzeye ulaşabilme amacına yönelik türlü reformların gerçekleşmesine zemin hazırlayan teşebbüsleri ifade eder. Osmanlı Devleti’nde mode…
İbn Fadlan 10. YY’da Halife Muktedir’in Divan’ında katiplik görevi yapmış ve İtil Bulgarlarına gönderilen elçilik görevine atanmış bir devlet memurudur. Eser yazıldığı dönem ve coğrafya itibarıyla önemli bir kaynak olmuştur. Özellikle gü…
Hükümdarın Otağı Otağ ve Bayrak birbirinden ayrılmayan kelimeler olarak görülür. Çin kaynaklarında Türklerle ilgili olarak “bayraksız otağ, otağsız da bayrak olmadığı” anlayışı mevcuttu. Bu otağlar bayraklı karargah olarak da kullanılmak…
Hükümdarlık nedir? Devlet hukuki bakımdan toplumun yönetilmesini sağlayan sosyal bir organizasyondur. Devleti yönetecek olan yönetim mekanizması yönetilenler tarafından meşru olarak kabul edilmesi gerekir. Üç tip hakimiyet vardır. Gelene…